Làm marketing trước khi bán hàng – xây niềm tin trước khi chốt đơn
Nhiều doanh nghiệp nhỏ, HTX, hộ kinh doanh và homestay bắt đầu làm TikTok với một mong muốn rất rõ ràng: có thêm khách hàng và bán được nhiều sản phẩm hơn.
Tuy nhiên, sau một thời gian đăng video, không ít đơn vị rơi vào tình trạng:
* Video có người xem nhưng không có khách hỏi.
* Đăng sản phẩm liên tục nhưng tương tác thấp.
* Livestream nhiều nhưng khó chốt đơn.
* Không biết nên quay nội dung gì ngoài giới thiệu giá bán.
* Phụ thuộc vào giảm giá để thu hút khách.
* Làm TikTok theo cảm hứng nên nhanh mệt và khó duy trì.
* Thấy người khác làm nội dung gì đang nổi thì làm theo, nhưng kết quả không gắn với hoạt động kinh doanh của mình.
Một nguyên nhân quan trọng là doanh nghiệp đang cố bán hàng quá sớm, trong khi khách hàng chưa biết doanh nghiệp là ai, chưa hiểu sản phẩm, chưa nhìn thấy sự khác biệt và chưa có đủ niềm tin để mua.
Vì vậy, trước khi nói đến kỹ thuật quay video, chỉnh sửa hay livestream, doanh nghiệp cần hiểu một điều cơ bản:
💙 TikTok không chỉ là kênh bán hàng. TikTok trước hết là một kênh marketing.
Marketing là quá trình giúp khách hàng:
* Biết đến doanh nghiệp.
* Hiểu sản phẩm hoặc dịch vụ.
* Nhận ra điều khác biệt.
* Tin vào chất lượng.
* Nhớ đến thương hiệu.
* Quan tâm đủ lâu để chủ động hỏi và mua hàng.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, marketing không nhất thiết phải tốn nhiều tiền. Marketing có thể bắt đầu từ chính những gì doanh nghiệp đang làm mỗi ngày: sản xuất, chăm sóc khách hàng, đóng gói, giao hàng, đón khách, chế biến sản phẩm, làm nghề thủ công, chăm sóc vùng nguyên liệu hay giải quyết những vấn đề thực tế của người mua.
Vì sao doanh nghiệp địa phương cần marketing trước khi bán hàng?
Khách hàng trên TikTok thường không mở ứng dụng với mục tiêu đi mua một sản phẩm cụ thể. Họ xem video để giải trí, học hỏi, tìm ý tưởng, khám phá câu chuyện mới hoặc tìm lời giải cho một vấn đề.
Nếu doanh nghiệp chỉ đăng:
“Chè ngon, giá tốt, inbox mua hàng.”
“Homestay đẹp, phòng sạch, đặt ngay hôm nay.”
“Đặc sản chuẩn địa phương, ship toàn quốc.”
thì khách hàng chưa có đủ thông tin để tin tưởng.
Họ vẫn chưa biết:
* Sản phẩm được làm như thế nào.
* Có gì khác với hàng đang bán trên thị trường.
* Ai là người đứng sau sản phẩm.
* Chất lượng được kiểm soát ra sao.
* Vì sao mức giá này hợp lý.
* Sản phẩm phù hợp với ai.
* Mua về sử dụng như thế nào.
* Doanh nghiệp có thật sự hiểu và chịu trách nhiệm với sản phẩm hay không.
Marketing trước khi bán hàng chính là quá trình giải đáp dần những câu hỏi đó thông qua nội dung.
Khi khách hàng đã hiểu và tin, bán hàng trở nên tự nhiên hơn. Doanh nghiệp không cần phải liên tục kêu gọi “mua ngay” hoặc giảm giá mạnh.
TikTok phù hợp với doanh nghiệp địa phương ở điểm nào?
Doanh nghiệp địa phương thường có một lợi thế rất lớn: sự chân thực.
Một HTX có vùng nguyên liệu thật.
Một homestay có không gian sống, con người và văn hóa thật.
Một cơ sở chế biến có quy trình thật.
Một nghệ nhân có kỹ năng và câu chuyện nghề thật.
Một doanh nghiệp nông nghiệp có mùa vụ, khó khăn và những thay đổi thật trong quá trình sản xuất.
Đó chính là nguồn nội dung rất có giá trị trên TikTok.
Doanh nghiệp không nhất thiết phải quay video cầu kỳ, dùng thiết bị đắt tiền hay thuê người nổi tiếng. Một chiếc điện thoại, hình ảnh rõ, âm thanh nghe được và câu chuyện đúng với điều khách hàng quan tâm đã có thể tạo ra nội dung hữu ích.
Điều quan trọng không phải là video có thật nhiều hiệu ứng, mà là khách hàng xem xong có hiểu thêm điều gì về doanh nghiệp hay không.
Bắt đầu từ khách hàng, không bắt đầu từ sản phẩm
Sai lầm phổ biến của doanh nghiệp là bắt đầu bằng câu hỏi:
“Hôm nay mình sẽ đăng sản phẩm gì?”
Một cách làm hiệu quả hơn là bắt đầu bằng:
“Khách hàng của mình đang quan tâm điều gì?”
Ví dụ, một HTX bán chè có thể hỏi:
* Khách hàng có biết phân biệt chè theo mùa không?
* Họ có hiểu vì sao chè có mức giá khác nhau không?
* Họ có biết cách bảo quản chè sau khi mở túi không?
* Họ có băn khoăn về nguồn gốc và quy trình chế biến không?
* Họ có biết pha chè đúng cách không?
Từ những câu hỏi đó, HTX có thể làm nhiều video marketing trước khi bán:
* Cách nhận biết chè mới.
* Một ngày thu hái chè tại vùng nguyên liệu.
* Vì sao cùng là chè nhưng hương vị khác nhau.
* Cách pha chè không bị đắng.
* Người dân địa phương uống chè như thế nào.
* Quy trình đóng gói trước khi giao đến khách hàng.
* Vì sao một số loại chè có giá cao hơn.
Một homestay có thể tìm hiểu:
* Khách thường lo điều gì khi đến bản?
* Đường đi có khó không?
* Nhà vệ sinh có thuận tiện không?
* Có phù hợp với trẻ em không?
* Mùa nào đẹp?
* Khách nên mang theo gì?
* Có hoạt động văn hóa nào?
* Người không quen ăn món địa phương có lựa chọn khác không?
Từ đó, nội dung TikTok có thể là:
* Đường đến homestay thực tế.
* Một căn phòng trước khi khách đến.
* Bữa sáng tại bản gồm những gì.
* Những điều khách nên biết trước chuyến đi.
* Một ngày cùng chủ nhà.
* Cách người dân chuẩn bị bữa cơm cho khách.
* Ba trải nghiệm nên thử khi đến địa phương.
Những nội dung như vậy có thể chưa bán phòng ngay lập tức, nhưng giúp khách giảm băn khoăn và tiến gần hơn đến quyết định đặt dịch vụ.
Xây dựng nội dung theo hành trình khách hàng
Không phải video nào cũng cần bán hàng trực tiếp.
Doanh nghiệp có thể chia nội dung thành bốn nhóm theo hành trình của khách hàng.
1. Nội dung giúp khách biết đến doanh nghiệp
Mục tiêu của nhóm này là tạo sự chú ý ban đầu.
Ví dụ:
* Một cảnh đẹp tại vùng nguyên liệu.
* Một công đoạn thú vị trong sản xuất.
* Một câu chuyện bất ngờ về sản phẩm.
* Một nét văn hóa ít người biết.
* Một tình huống thực tế trong công việc hằng ngày.
* Một vấn đề phổ biến của khách hàng.
Dạng nội dung này nên ngắn, rõ và có một điểm chính.
2. Nội dung giúp khách hiểu
Sau khi khách biết đến, doanh nghiệp cần giúp họ hiểu sâu hơn.
Ví dụ:
* Hướng dẫn sử dụng sản phẩm.
* Giải thích quy trình.
* So sánh các loại sản phẩm.
* Giới thiệu vùng nguyên liệu.
* Trả lời câu hỏi thường gặp.
* Giải thích mức giá.
* Chỉ ra những hiểu lầm phổ biến.
Nội dung này giúp doanh nghiệp thể hiện kiến thức và sự chuyên nghiệp.
3. Nội dung xây dựng niềm tin
Khách hàng thường không mua chỉ vì sản phẩm đẹp. Họ mua khi tin người bán và tin sản phẩm.
Nội dung xây dựng niềm tin có thể gồm:
* Người sáng lập chia sẻ câu chuyện thật.
* Khách hàng phản hồi.
* Cảnh đóng gói, kiểm tra chất lượng.
* Quy trình xử lý khi có sai sót.
* Hình ảnh đội ngũ.
* Các bước chuẩn bị trước khi giao hàng hoặc đón khách.
* Hậu trường sản xuất.
* Một khó khăn doanh nghiệp đã giải quyết.
Doanh nghiệp nhỏ không cần cố tạo hình ảnh hoàn hảo. Sự minh bạch thường tạo niềm tin tốt hơn sự hào nhoáng.
4. Nội dung hỗ trợ bán hàng
Khi khách đã hiểu và tin, doanh nghiệp mới nên đưa ra lời mời cụ thể.
Ví dụ:
* Giới thiệu một sản phẩm phù hợp với từng nhu cầu.
* Hướng dẫn cách đặt hàng.
* Công bố lịch mở bán.
* Giới thiệu gói trải nghiệm.
* Thông báo số lượng còn lại.
* Mời khách tham gia livestream.
* Cung cấp ưu đãi có thời hạn.
* Kêu gọi khách nhắn tin để được tư vấn.
Nội dung bán hàng sẽ hiệu quả hơn nếu doanh nghiệp đã làm tốt ba nhóm nội dung phía trước.
Một công thức video đơn giản cho doanh nghiệp nhỏ
Một video TikTok không cần quá dài. Doanh nghiệp có thể sử dụng cấu trúc ba phần:
Phần 1: Thu hút sự chú ý
Ba giây đầu cần cho khách biết video nói về điều gì.
Ví dụ:
“Vì sao chè ngon nhưng pha lên vẫn bị đắng?”
“Ba điều khách thường không biết trước khi đến bản.”
“Đây là lý do sản phẩm thủ công không thể làm thật nhanh.”
“Không phải quả mận nào cũng phù hợp để sấy.”
Câu mở đầu nên cụ thể, không nên quá chung chung.
Phần 2: Cung cấp giá trị
Đây là phần giải thích, hướng dẫn hoặc kể câu chuyện.
Doanh nghiệp nên tập trung vào một nội dung chính trong mỗi video. Không nên cố đưa quá nhiều thông tin.
Ví dụ, nếu hướng dẫn pha chè, chỉ cần tập trung vào nhiệt độ nước và thời gian hãm. Những nội dung khác có thể làm thành video tiếp theo.
Phần 3: Gợi ý hành động tiếp theo
Không phải lúc nào cũng cần nói “mua ngay”.
Doanh nghiệp có thể sử dụng những lời kêu gọi nhẹ nhàng như:
* Lưu lại để dùng khi cần.
* Bình luận câu hỏi của bạn.
* Theo dõi để xem phần tiếp theo.
* Nhắn tin nếu cần tư vấn.
* Xem video ghim để biết thêm.
* Đăng ký trải nghiệm tại trang cá nhân.
* Tham gia livestream vào thời gian cụ thể.
Lời kêu gọi cần phù hợp với mục tiêu của video.
Doanh nghiệp nhỏ nên quay những nội dung gì?
Nguồn nội dung tốt nhất thường nằm trong hoạt động hằng ngày.
Đối với HTX và doanh nghiệp nông nghiệp
Có thể quay:
* Vùng nguyên liệu theo mùa.
* Cách lựa chọn nguyên liệu.
* Quy trình thu hái.
* Sơ chế và đóng gói.
* Người nông dân và thành viên HTX.
* Cách nhận biết sản phẩm.
* Cách bảo quản.
* Công dụng và cách sử dụng.
* Những lỗi khách hàng thường gặp.
* Câu chuyện về giống cây, vùng đất và cộng đồng.
Đối với homestay và du lịch cộng đồng
Có thể quay:
* Không gian phòng thật.
* Đường đi.
* Các hoạt động trong một ngày.
* Bữa ăn.
* Văn hóa địa phương.
* Chủ nhà và câu chuyện gia đình.
* Những điều khách nên chuẩn bị.
* Trải nghiệm theo mùa.
* Lịch trình gợi ý.
* Phản hồi của khách.
Đối với sản phẩm thủ công và văn hóa
Có thể quay:
* Người làm nghề.
* Từng công đoạn.
* Ý nghĩa hoa văn.
* Cách chọn nguyên liệu.
* Thời gian hoàn thiện.
* Cách sử dụng sản phẩm.
* Câu chuyện truyền nghề.
* Sự khác nhau giữa sản phẩm thủ công và sản phẩm công nghiệp.
* Những chi tiết khách hàng thường không nhìn thấy.
Đối với đơn vị cung cấp dịch vụ địa phương
Có thể quay:
* Một vấn đề khách hàng đang gặp.
* Cách giải quyết từng bước.
* Trước và sau khi sử dụng dịch vụ.
* Kinh nghiệm thực tế.
* Những sai lầm thường gặp.
* Hướng dẫn thao tác đơn giản.
* Câu chuyện khách hàng.
* Một ngày làm việc cùng doanh nghiệp địa phương.
Không cần chạy theo mọi xu hướng
TikTok thường có nhiều xu hướng về âm thanh, cách quay, câu nói hoặc hiệu ứng.
Doanh nghiệp có thể sử dụng xu hướng khi phù hợp, nhưng không nên để xu hướng quyết định toàn bộ nội dung.
Một video có nhiều lượt xem nhưng không liên quan đến sản phẩm, khách hàng hoặc thương hiệu có thể không tạo ra giá trị kinh doanh.
Trước khi làm theo một xu hướng, doanh nghiệp nên tự hỏi:
* Xu hướng này có liên quan đến khách hàng của mình không?
* Có giúp khách hiểu thêm về sản phẩm không?
* Có phù hợp với hình ảnh thương hiệu không?
* Có thể kết nối với câu chuyện địa phương không?
* Sau lượt xem, khách hàng sẽ làm gì tiếp theo?
Doanh nghiệp địa phương không cần giống các nhà sáng tạo nội dung giải trí. Điều cần xây dựng là sự tin cậy và khả năng duy trì lâu dài.
Đăng đều quan trọng hơn đăng nhiều
Doanh nghiệp nhỏ thường có ít nhân lực. Nếu đặt mục tiêu quay và đăng mỗi ngày nhưng không đủ nguồn lực, đội ngũ sẽ nhanh mệt.
Có thể bắt đầu bằng kế hoạch đơn giản:
* Hai hoặc ba video mỗi tuần.
* Một buổi quay để tạo nhiều video.
* Mỗi video tập trung một chủ đề.
* Ghi lại ý tưởng từ câu hỏi của khách.
* Phân công rõ người quay, người nói, người đăng và người trả lời bình luận.
Ví dụ, trong một buổi tại vùng nguyên liệu, doanh nghiệp có thể quay cùng lúc:
* Một video giới thiệu cảnh quan.
* Một video về thu hái.
* Một video trả lời câu hỏi về chất lượng.
* Một video kể chuyện người sản xuất.
* Một video hướng dẫn sử dụng.
* Một video mời khách tham gia livestream.
Như vậy, doanh nghiệp tiết kiệm thời gian mà vẫn có nội dung đăng trong nhiều ngày.
Từ TikTok đến quy trình chăm sóc khách hàng
TikTok Marketing chỉ hiệu quả khi doanh nghiệp chuẩn bị bước tiếp theo sau khi khách xem video.
Khách hàng có thể:
* Bình luận.
* Nhắn tin.
* Bấm vào trang cá nhân.
* Gọi điện.
* Truy cập website.
* Đặt hàng.
* Đăng ký chuyến đi.
* Tham gia livestream.
Doanh nghiệp cần kiểm tra:
* Thông tin liên hệ đã rõ chưa?
* Có người trả lời tin nhắn không?
* Mất bao lâu để phản hồi?
* Bảng giá có sẵn không?
* Thông tin sản phẩm có thống nhất không?
* Quy trình đặt hàng có dễ không?
* Có ghi lại thông tin khách quan tâm không?
* Sau khi khách hỏi nhưng chưa mua, doanh nghiệp có chăm sóc tiếp không?
Nếu nội dung tốt nhưng khách không biết mua ở đâu, không được trả lời hoặc nhận thông tin không rõ ràng, cơ hội bán hàng sẽ bị mất.
Vì vậy, TikTok không thể đứng riêng. TikTok cần được kết nối với hệ thống bán hàng và chăm sóc khách hàng.
Đừng chỉ nhìn vào lượt xem
Lượt xem cao có thể tạo cảm giác thành công, nhưng doanh nghiệp cần xem xét thêm nhiều chỉ số khác.
Một video marketing hiệu quả có thể không có hàng trăm nghìn lượt xem, nhưng lại thu hút đúng nhóm khách hàng.
Doanh nghiệp nên theo dõi:
* Khách có xem hết video không?
* Video nào được lưu nhiều?
* Nội dung nào được chia sẻ?
* Khách bình luận câu hỏi gì?
* Có bao nhiêu người vào trang cá nhân?
* Có bao nhiêu người nhắn tin?
* Khách hỏi về sản phẩm nào?
* Video nào dẫn đến đơn hàng?
* Khách đến homestay đã xem nội dung gì trước đó?
* Chủ đề nào tạo nhiều cuộc trò chuyện nhất?
Dữ liệu này giúp doanh nghiệp hiểu khách hàng hơn.
Ví dụ, nếu video hướng dẫn bảo quản sản phẩm có nhiều lượt lưu, doanh nghiệp nên tiếp tục phát triển nội dung hướng dẫn.
Nếu video về người sản xuất tạo nhiều bình luận, câu chuyện con người có thể là thế mạnh.
Nếu video nhiều lượt xem nhưng không ai vào trang cá nhân, phần nội dung có thể chưa kết nối tốt với thương hiệu.
Marketing hiệu quả là quá trình thử nghiệm, quan sát dữ liệu và điều chỉnh.
Những sai lầm doanh nghiệp cần tránh
Chỉ đăng quảng cáo
Nếu mọi video đều nói về giá và yêu cầu mua hàng, người xem dễ bỏ qua.
Bắt chước nội dung không phù hợp
Không phải xu hướng nào cũng phù hợp với sản phẩm và khách hàng địa phương.
Quay quá dài nhưng không có trọng tâm
Mỗi video nên giải quyết một câu hỏi hoặc truyền tải một ý chính.
Không có lịch đăng
Làm theo cảm hứng khiến hoạt động nhanh bị gián đoạn.
Không trả lời bình luận và tin nhắn
Marketing tạo sự quan tâm, nhưng chăm sóc khách hàng mới giúp chuyển thành kết quả.
Xóa những video ít lượt xem quá sớm
Một số video có thể tiếp tục được phân phối sau một thời gian. Quan trọng hơn, doanh nghiệp nên học từ dữ liệu thay vì chỉ thất vọng vì số lượt xem.
Không xác định mục tiêu
Nếu không biết video nhằm tăng nhận biết, tạo niềm tin hay bán hàng, doanh nghiệp rất khó đánh giá hiệu quả.
Chuẩn bị gì trước khi tham gia workshop?
Để workshop mang lại giá trị thực tế, mỗi doanh nghiệp nên chuẩn bị:
👉 Tài khoản TikTok đang sử dụng hoặc dự định xây dựng
👉 Ba sản phẩm hoặc dịch vụ muốn ưu tiên marketing
👉 Mô tả ngắn về khách hàng mục tiêu
👉 Năm câu hỏi khách hàng thường hỏi
👉 Một câu chuyện đặc biệt về doanh nghiệp hoặc sản phẩm
👉 Một video đã từng đăng
👉 Một mục tiêu cụ thể trong ba tháng tới
Mục tiêu có thể là:
* Có thêm khách hàng biết đến thương hiệu.
* Tăng lượt khách nhắn tin.
* Thu hút khách đến homestay.
* Giới thiệu sản phẩm mới.
* Hỗ trợ livestream bán hàng.
* Xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp hơn.
* Tạo nội dung đều đặn.
* Đào tạo nhân sự nội bộ làm TikTok.
Nội dung chính của workshop
Trong Workshop “TikTok Marketing cho doanh nghiệp địa phương”, người tham gia sẽ được hướng dẫn:
✅ Phân biệt marketing và bán hàng
✅ Xác định khách hàng mục tiêu
✅ Tìm vấn đề và câu hỏi khách hàng quan tâm
✅ Xây dựng nội dung theo hành trình khách hàng
✅ Lập nhóm chủ đề nội dung phù hợp với doanh nghiệp
✅ Viết câu mở đầu cho video
✅ Xây dựng kịch bản video ngắn
✅ Quay nội dung bằng điện thoại
✅ Sử dụng lời kêu gọi hành động phù hợp
✅ Kết nối TikTok với quy trình chăm sóc khách hàng
✅ Theo dõi các chỉ số thiết thực
✅ Lập kế hoạch nội dung có thể duy trì với nguồn lực nhỏ
Người học sẽ không chỉ nghe lý thuyết mà được khuyến khích mang chính sản phẩm, dịch vụ và vấn đề của doanh nghiệp vào workshop để thực hành.
💙 IDAP mong muốn mỗi doanh nghiệp sau workshop có thể bắt đầu bằng một kế hoạch đơn giản nhưng rõ ràng: biết mình đang nói với ai, nội dung nhằm mục tiêu gì và khách hàng sẽ đi tiếp như thế nào sau khi xem video.
TikTok không phải là nơi doanh nghiệp chỉ xuất hiện khi cần bán hàng.
TikTok có thể là nơi doanh nghiệp đều đặn chia sẻ kiến thức, chứng minh chất lượng, kể câu chuyện địa phương và xây dựng mối quan hệ với khách hàng.
Marketing tốt không khiến khách hàng cảm thấy bị bán hàng.
Marketing tốt giúp khách hàng hiểu, tin tưởng và chủ động lựa chọn.
IDAP (Inclusive Digital Acceleration Program) – Tăng cường hệ sinh thái chuyển đổi số bao trùm cho DNNVV tập trung vào nông nghiệp và du lịch tại hai tỉnh tỉnh Lào Cai và Sơn La là dự án được tài trợ bởi GREAT do công ty Cổ phần KisStartup là đối tác thực hiện chính trong thời gian từ 2024 đến 2027.
Tiền thân của dự án IDAP là chương trình Tăng tốc kinh doanh số (DAP) dành cho doanh nghiệp, HTX và hộ kinh doanh cá thể. Kết thúc chương trình: 100% thay đổi mô hình kinh doanh; 100% gia tăng doanh thu HƠN 7,2 TỶ là TỔNG DOANH THU QUA CÁC KÊNH TRỰC TUYẾN trong 05 khóa với 10 tuần làm việc, ước tính mỗi DN/HTX tăng 300-500% doanh thu so với trước khi tham gia chương trình.
