Các dịch vụ số tại địa phương đang mở ra rất nhiều cơ hội mới cho người trẻ, phụ nữ, sinh viên, cộng đồng dân tộc thiểu số và những người yêu thích công nghệ. Chỉ với một chiếc điện thoại, máy tính và tinh thần học hỏi, nhiều người đã bắt đầu cung cấp các dịch vụ như chụp ảnh sản phẩm, viết bài bằng AI, livestream bán hàng, thiết kế logo, quản lý fanpage, số hóa dữ liệu hay hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng các công cụ số.
Tuy nhiên, rất nhiều người khi mới bắt đầu thường chỉ tập trung vào “làm được việc” mà chưa hiểu rằng: doanh nghiệp không chỉ mua một dịch vụ, mà họ đang tìm kiếm một người đồng hành đáng tin cậy, có cách làm việc chuyên nghiệp và có thể hỗ trợ họ lâu dài.
Dưới đây là một số hướng dẫn quan trọng dành cho các đơn vị cung cấp dịch vụ số cho doanh nghiệp, đặc biệt trong giai đoạn khởi đầu tại địa phương.
1. Hãy bắt đầu bằng tư duy phục vụ chuyên nghiệp
Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần biết chụp ảnh đẹp, viết bài hay, biết dùng AI hoặc biết livestream là có thể làm dịch vụ. Nhưng trên thực tế, điều doanh nghiệp đánh giá cao hơn cả là sự chủ động, trách nhiệm và khả năng phối hợp.
Đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở địa phương, lãnh đạo thường phải kiêm nhiệm rất nhiều việc. Có người vừa làm quản lý, vừa bán hàng, vừa vận hành sản xuất. Vì vậy, việc phản hồi chậm hay chưa kịp chuẩn bị không có nghĩa là họ không thiện chí hợp tác.
Người cung cấp dịch vụ cần có sự kiên nhẫn, biết hỗ trợ từng bước và chủ động giao tiếp. Đừng chỉ nhắn tin chờ phản hồi. Trong nhiều trường hợp, một cuộc gọi điện ngắn, rõ ràng và chân thành sẽ giúp công việc tiến triển nhanh hơn rất nhiều.
2. Ngay từ đầu cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu cơ bản
Một sai lầm phổ biến của nhiều cá nhân mới làm dịch vụ là nhận việc rất nhanh nhưng lại không có bất kỳ tài liệu làm việc nào.
Dù là dịch vụ nhỏ, bạn cũng nên chuẩn bị sẵn:
- Báo giá dịch vụ
- Mô tả nội dung công việc
- Chính sách hỗ trợ/chỉnh sửa
- Thỏa thuận hoặc hợp đồng làm việc cơ bản
- Thông tin thanh toán rõ ràng
Đây không phải là hình thức “quá lớn” hay “quá doanh nghiệp”, mà là nền tảng tối thiểu để xây dựng sự chuyên nghiệp.
Khi doanh nghiệp hỏi về hợp đồng hoặc chứng từ, đó là điều hoàn toàn bình thường. Họ cần có căn cứ để làm việc nội bộ, thanh toán và hạch toán chi phí.
Nhiều người chưa hiểu rằng: nếu doanh nghiệp không có hợp đồng hoặc chứng từ phù hợp, khoản chi đó có thể không được ghi nhận vào chi phí hợp lệ, đồng nghĩa với việc họ sẽ phải chịu áp lực thuế cao hơn.
Vì vậy, hiểu cách doanh nghiệp vận hành về tài chính – kế toán là một kỹ năng rất quan trọng đối với người làm dịch vụ số.
3. Bắt đầu nhỏ với vai trò cá nhân, nhưng phải hướng tới sự bền vững
Ở giai đoạn đầu, bạn hoàn toàn có thể làm việc dưới vai trò cá nhân:
- nhận chụp ảnh,
- viết bài,
- quản lý fanpage,
- hỗ trợ livestream,
- số hóa dữ liệu,
- thiết kế tài liệu,
- hướng dẫn sử dụng AI…
Tuy nhiên, hãy tập cho mình thói quen làm việc bài bản ngay từ đầu:
- lưu trữ dữ liệu khách hàng,
- đặt tên file rõ ràng,
- quản lý thư mục ảnh/video,
- ghi chú công việc,
- xác nhận tiến độ bằng văn bản,
- quản lý thanh toán cẩn thận.
Đây chính là những kỹ năng nền tảng để sau này bạn có thể phát triển thành một nhóm dịch vụ hoặc hộ kinh doanh chuyên nghiệp.
4. Khi ổn định hơn, hãy chuyển sang mô hình hộ kinh doanh
Rất nhiều đơn vị dịch vụ số địa phương hiện nay có năng lực làm việc tốt nhưng khó phát triển lớn hơn vì không có tư cách pháp lý rõ ràng.
Khi lượng khách hàng tăng lên và doanh thu bắt đầu ổn định, việc đăng ký hộ kinh doanh là bước đi rất cần thiết.
Điều này giúp:
- tăng sự tin tưởng với doanh nghiệp,
- có thể ký hợp đồng chính thức,
- xuất hóa đơn/chứng từ,
- dễ tham gia các dự án lớn,
- dễ hợp tác với tổ chức, trường học và doanh nghiệp đầu chuỗi.
Đặc biệt trong các chương trình chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo hay hỗ trợ doanh nghiệp hiện nay, những đơn vị có tính pháp lý rõ ràng sẽ có nhiều cơ hội hơn để tham gia hệ sinh thái dịch vụ.
5. Đừng chỉ bán “kỹ năng”, hãy học cách giải quyết vấn đề cho doanh nghiệp
Một người biết thiết kế chưa chắc đã tạo ra giá trị lớn. Nhưng một người biết dùng thiết kế để giúp doanh nghiệp bán hàng tốt hơn sẽ rất khác.
Một người biết livestream chưa chắc đã thành công. Nhưng người hiểu khách hàng, hiểu sản phẩm và biết cách giúp doanh nghiệp tăng doanh thu từ livestream sẽ có giá trị lâu dài.
Dịch vụ số không chỉ là:
- viết bài,
- chụp ảnh,
- quay video,
- làm fanpage,
- dùng AI.
Mà quan trọng hơn là:
- giúp doanh nghiệp xuất hiện đúng nơi khách hàng tìm kiếm,
- giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian,
- giúp doanh nghiệp có dữ liệu tốt hơn,
- giúp doanh nghiệp bán hàng hiệu quả hơn,
- giúp doanh nghiệp kể được câu chuyện thương hiệu của mình.
Khi tư duy thay đổi từ “làm thuê” sang “giải quyết vấn đề”, giá trị của dịch vụ cũng sẽ thay đổi hoàn toàn.
6. Lợi thế lớn nhất của các đơn vị dịch vụ địa phương là sự thấu hiểu
Các đơn vị địa phương có một lợi thế mà nhiều công ty lớn ở thành phố không có:
họ hiểu con người địa phương, hiểu mùa vụ, hiểu văn hóa, hiểu cách giao tiếp và hiểu sản phẩm bản địa.
Một người chụp ảnh ở Sơn La sẽ hiểu mùa mận đẹp nhất khi nào.
Một người làm nội dung ở Tà Xùa sẽ hiểu ánh sáng buổi sớm và câu chuyện của người H’Mông.
Một người hỗ trợ homestay ở Lào Cai sẽ hiểu khách du lịch thích điều gì.
Chính sự thấu hiểu đó tạo nên giá trị riêng của dịch vụ địa phương.
7. Uy tín là tài sản lớn nhất
Trong giai đoạn đầu, có thể bạn chưa có nhiều thiết bị, chưa có văn phòng đẹp hay đội ngũ lớn. Nhưng nếu bạn:
- đúng hẹn,
- trung thực,
- cầu thị,
- hỗ trợ tận tâm,
- chủ động học hỏi,
- làm việc có trách nhiệm,
thì doanh nghiệp sẽ nhớ đến bạn lâu dài.
Trong lĩnh vực dịch vụ số, đặc biệt ở địa phương, khách hàng thường không chọn người “giỏi nhất”, mà chọn người “đáng tin nhất”.
Và chính sự tin tưởng đó sẽ tạo ra những cơ hội lớn hơn trong tương lai.
IDAP (Inclusive Digital Acceleration Program) – Tăng cường hệ sinh thái chuyển đổi số bao trùm cho DNNVV tập trung vào nông nghiệp và du lịch tại hai tỉnh tỉnh Lào Cai và Sơn La là dự án được tài trợ bởi GREAT do công ty Cổ phần KisStartup là đối tác thực hiện chính trong thời gian từ 2024 đến 2027.
Tiền thân của dự án IDAP là chương trình Tăng tốc kinh doanh số (DAP) dành cho doanh nghiệp, HTX và hộ kinh doanh cá thể. Kết thúc chương trình: 100% thay đổi mô hình kinh doanh; 100% gia tăng doanh thu HƠN 7,2 TỶ là TỔNG DOANH THU QUA CÁC KÊNH TRỰC TUYẾN trong 05 khóa với 10 tuần làm việc, ước tính mỗi DN/HTX tăng 300-500% doanh thu so với trước khi tham gia chương trình.
IDAP Việt Nam 