Trong những năm gần đây, các dịch vụ số tại địa phương (Sơn La & Lào Cai) đang mở ra rất nhiều cơ hội mới cho sinh viên, người trẻ, phụ nữ, cộng đồng dân tộc thiểu số và những người yêu thích công nghệ.
Chỉ với một chiếc điện thoại, máy tính và tinh thần học hỏi, nhiều người đã bắt đầu cung cấp các dịch vụ như:
- viết bài bằng AI,
- quản lý fanpage,
- livestream bán hàng,
- chụp ảnh sản phẩm,
- hỗ trợ doanh nghiệp bán hàng online,
- số hóa dữ liệu,
- thiết kế hình ảnh,
- hỗ trợ sử dụng các công cụ số.
Tuy nhiên, rất nhiều người khi mới bắt đầu thường nghĩ rằng:
“Chỉ cần biết dùng công cụ là có thể làm dịch vụ.”
Trên thực tế, doanh nghiệp không chỉ tìm một người “biết làm”, mà họ đang tìm kiếm một người đồng hành đáng tin cậy, có trách nhiệm và có thể hỗ trợ họ lâu dài.
1. Bắt đầu từ tư duy làm dịch vụ chuyên nghiệp
Rất nhiều người mới làm dịch vụ thường có tâm lý:
“Khách hàng cần gì thì làm đó.”
“Khách nhắc mới chuẩn bị.”
“Có việc rồi mới nghĩ đến báo giá hay hợp đồng.”
Nhưng với doanh nghiệp, sự chuyên nghiệp bắt đầu từ những điều rất nhỏ.
Ngay từ đầu, người cung cấp dịch vụ nên chuẩn bị sẵn:
- báo giá cơ bản,
- mô tả dịch vụ,
- chính sách hỗ trợ,
- thời gian thực hiện,
- cách thức thanh toán rõ ràng.
Điều này không phải để “làm cho chuyên nghiệp cho có”, mà giúp doanh nghiệp cảm thấy yên tâm khi làm việc. Đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ ở địa phương, lãnh đạo thường phải kiêm rất nhiều việc:
- bán hàng,
- quản lý,
- vận hành,
- sản xuất,
- giao hàng,
- chăm sóc khách hàng.
Vì vậy, việc phản hồi chậm không có nghĩa là họ không muốn hợp tác. Người làm dịch vụ cần học cách:
- kiên nhẫn,
- chủ động giao tiếp,
- xác nhận công việc rõ ràng,
- hỗ trợ khách hàng từng bước.
Nhiều trường hợp, một cuộc gọi điện ngắn sẽ hiệu quả hơn rất nhiều so với hàng chục tin nhắn.
2. Đừng chỉ “làm được việc”, hãy giúp doanh nghiệp giải quyết vấn đề
Một người biết viết bài chưa chắc đã tạo ra giá trị lớn. Nhưng một người biết dùng nội dung để giúp doanh nghiệp bán hàng tốt hơn sẽ rất khác.
Một người biết livestream chưa chắc đã hiệu quả. Nhưng người hiểu khách hàng, hiểu sản phẩm và biết cách giúp doanh nghiệp tăng doanh thu từ livestream sẽ có giá trị lâu dài hơn rất nhiều.
Dịch vụ số không chỉ là:
- đăng bài,
- chụp ảnh,
- thiết kế,
- dùng AI,
- làm video.
Mà quan trọng hơn là:
- giúp doanh nghiệp xuất hiện đúng nơi khách hàng tìm kiếm,
- giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian,
- giúp doanh nghiệp có dữ liệu tốt hơn,
- giúp doanh nghiệp bán hàng hiệu quả hơn,
- giúp doanh nghiệp kể được câu chuyện thương hiệu của mình.
Khi tư duy thay đổi từ “làm thuê theo đầu việc” sang “giải quyết vấn đề”, giá trị của dịch vụ cũng sẽ thay đổi hoàn toàn.
3. Khi bắt đầu có khách hàng, hãy học cách làm việc bài bản hơn
Nhiều người ban đầu chỉ xem đây là công việc làm thêm. Tuy nhiên, khi bắt đầu có doanh thu ổn định, người làm dịch vụ cần dần chuyển sang tư duy vận hành chuyên nghiệp hơn:
- có mẫu hợp đồng,
- có file nghiệm thu,
- có quy trình thanh toán,
- có tài khoản riêng cho công việc,
- quản lý dữ liệu khách hàng cẩn thận.
Bên cạnh đó, việc xây dựng hồ sơ năng lực (portfolio) cũng rất quan trọng. Đây có thể là:
- ảnh trước và sau khi hỗ trợ khách hàng,
- bài viết đã thực hiện,
- video đã sản xuất,
- phản hồi của khách hàng,
- các kết quả thực tế đạt được.
Đối với dịch vụ số, portfolio chính là “tài sản bán hàng” quan trọng nhất. Khi có thêm kinh nghiệm, người làm dịch vụ cũng có thể bắt đầu hình thành nhóm cộng tác:
- người viết bài,
- người thiết kế,
- người chụp ảnh,
- người livestream,
- người hỗ trợ kỹ thuật.
Điều này giúp nhận được những dự án lớn hơn và phục vụ doanh nghiệp tốt hơn.
4. Vì sao nhiều đơn vị dịch vụ nên đăng ký hộ kinh doanh?
Một trong những khó khăn phổ biến hiện nay là: nhiều cá nhân làm dịch vụ khá tốt nhưng lại khó phát triển lâu dài vì không có tư cách pháp lý rõ ràng.
Khi doanh thu bắt đầu ổn định và làm việc với nhiều doanh nghiệp hơn, việc đăng ký hộ kinh doanh sẽ giúp:
- tăng sự tin tưởng,
- có thể ký hợp đồng,
- xuất hóa đơn/chứng từ,
- dễ tham gia các dự án lớn,
- dễ hợp tác với doanh nghiệp và tổ chức.
Nhiều người chưa hiểu rằng doanh nghiệp thường cần chứng từ để đưa khoản chi vào chi phí hợp lệ. Nếu không có hợp đồng hoặc chứng từ phù hợp, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong quá trình hạch toán và quyết toán thuế.
Vì vậy, hiểu những logic tài chính – kế toán cơ bản cũng là một kỹ năng quan trọng đối với người làm dịch vụ số.
5. Lợi thế lớn nhất của các đơn vị địa phương là sự thấu hiểu
Nhiều người nghĩ rằng các công ty lớn ở thành phố sẽ luôn có lợi thế hơn.
Nhưng trên thực tế, các đơn vị địa phương có một giá trị rất lớn:
họ hiểu địa phương của mình.
Một người ở Sơn La sẽ hiểu mùa mận đẹp nhất khi nào.
Một người ở Tà Xùa sẽ hiểu ánh sáng buổi sớm và câu chuyện của người H’Mông.
Một người hỗ trợ homestay ở Lào Cai sẽ hiểu khách du lịch thích điều gì.
Sự thấu hiểu đó là điều mà nhiều đơn vị lớn ở thành phố rất khó có được.
Và chính điều đó tạo nên giá trị riêng của dịch vụ địa phương.
6. Uy tín là tài sản lớn nhất
Trong giai đoạn đầu, có thể bạn chưa có:
- thiết bị hiện đại,
- văn phòng đẹp,
- đội ngũ lớn,
- hay nhiều khách hàng.
Nhưng nếu bạn:
- đúng hẹn,
- trung thực,
- cầu thị,
- chủ động hỗ trợ,
- làm việc có trách nhiệm,
- luôn học hỏi,
thì doanh nghiệp sẽ nhớ đến bạn lâu dài.
Trong lĩnh vực dịch vụ số, đặc biệt tại địa phương, khách hàng thường không chọn người “giỏi nhất”.
Họ chọn người “đáng tin nhất”. Và chính sự tin tưởng đó sẽ tạo ra những cơ hội rất lớn trong tương lai.
7. Chuyển đổi số địa phương không chỉ cần công nghệ, mà cần con người
Đằng sau mỗi fanpage, mỗi video, mỗi bài viết hay mỗi dữ liệu được số hóa là những con người địa phương đang từng bước học hỏi, thay đổi và tham gia vào hệ sinh thái số.
Đó có thể là:
- một sinh viên lần đầu đi giới thiệu dịch vụ,
- một người trẻ bắt đầu học viết bài bằng AI,
- một nhóm cộng tác viên hỗ trợ cửa hàng nhỏ bán hàng online,
- hay một đơn vị dịch vụ địa phương đang tập làm việc chuyên nghiệp hơn mỗi ngày.
Chuyển đổi số không phải điều gì quá xa vời.
Nó bắt đầu từ những bước rất nhỏ:
một cuộc gọi đầu tiên,
một file báo giá đầu tiên,
một khách hàng đầu tiên,
và một lần dám bước ra để bắt đầu hành động.
IDAP (Inclusive Digital Acceleration Program) – Tăng cường hệ sinh thái chuyển đổi số bao trùm cho DNNVV tập trung vào nông nghiệp và du lịch tại hai tỉnh tỉnh Lào Cai và Sơn La là dự án được tài trợ bởi GREAT do công ty Cổ phần KisStartup là đối tác thực hiện chính trong thời gian từ 2024 đến 2027.
Tiền thân của dự án IDAP là chương trình Tăng tốc kinh doanh số (DAP) dành cho doanh nghiệp, HTX và hộ kinh doanh cá thể. Kết thúc chương trình: 100% thay đổi mô hình kinh doanh; 100% gia tăng doanh thu HƠN 7,2 TỶ là TỔNG DOANH THU QUA CÁC KÊNH TRỰC TUYẾN trong 05 khóa với 10 tuần làm việc, ước tính mỗi DN/HTX tăng 300-500% doanh thu so với trước khi tham gia chương trình.
IDAP Việt Nam 